14 มกราคม 2551

สมุนไพรแก้ท้องผูก

อาการท้องผูกเกิดจากสาเหตุหลายประการที่สำคัญ คือ ชอบรับประทานอาหารที่มีกากน้อย ได้แก่ อาหารจำพวกแป้ง เนื้อสัตว์ ข้าวและขนมหวานต่างๆ ไม่ชอบรับประทานผักและผลไม้ ดื่มน้ำน้อยเกินไป ถ่ายอุจจาระไม่เป็นเวลา และชอบกลั้นอุจจาระ ออกกำลังกายน้อยเกินไป ความเครียดในการงาน คนแก่มักท้องผูกเพราะความต้องการอาหารน้อยลงและลำไส้ไม่คอยทำงาน คนไข้ที่นอนนานๆ ไม่ได้ออกกำลังกาย ลำไส้จะไม่บีบตัวและท้องผูก
วิธีแก้ไข
รับประทานอาหารที่มีกาก เช่น ผัก ผลไม้ ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว ออกกำลังให้สม่ำเสมอ ถ่ายอุจจาระให้เป็นเวลาทุกวัน ถ้าจำเป็น ใช้สมุนไพรที่เป็นยาระบาย
ข้อควรระวังในการใช้ยาระบายหรือยาถ่าย
1.คนไข้อ่อนเพลีย
2.มีอาการปวดท้องรุนแรงหรืออาเจียน
3.ท้องผูกเป็นเวลานาน ใช้ยาระบายไม่ได้ผลควรสงสัยว่าอาจเป็นเพราะลำไส้อุดตัน
4.มีอาการอักเสบในช่องท้อง เช่น ไส้ติ่งอักเสบ
ผู้ป่วยข้างต้นควรอยู่ในความดูแลของแพทย์
หลักการเลือกใช้สมุนไพรที่เป็นยาระบาย คือ
ควรเลือกให้เหมาะกับสาเหตุของอาการท้องผูก ดังนี้
1.ยาระบายชนิดเพิ่มกาก เป็นสมุนไพรที่มีส่วนประกอบป็นโพลีแซคคาลายด์ ซึ่งมีโมเลกุลใหญ่ เช่น เม็ดแมงลัก หรือมีเส้นใยมาก ได้แก่ มะละกอสุก เป็นต้น เหมาะกับผู้ที่รับประทานอาหารที่มีกากน้อย
2.ยาระบายชนิดกระตุ้นลำไส้ใหญ่ให้บีบตัวเพื่อขับถ่ายเหมาะกับคนสูงอายุ ผู้ป่วยที่นอนนานๆ นักธุรกิจที่เคร่งเครียด หรือท้องผูกด้วยสาเหตุอื่นๆ สมุนไพรในกลุ่มนี้มีสารแอนทราควิโนนกลัยโคซายด์ เป็นสาระสำคัญ ได้แก่ ชุมเห็ดเทศ มะขามแขก เป็นต้น
คนไข้จะต้องรับประทานยาถ่ายชนิดนี้ทุกวัน และต้องเพิ่มขนาดขึ้น ห้ามใช้กับเด็กและหญิงมีครรภ์ ในบางกรณีควรแนะนำให้ผู้ป่วยใช้ยาทั้งสองกลุ่มร่วมกันจะได้ผลดีกว่า เช่น คนชราซึ่งท้องผูก เพราะรับประทานอาหารน้อย และลำไส้ไม่ค่อยทำงาน
ยาระบายชนิดนี้นิยมใช้กันมาก แต่ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง ไม่ควรรับประทานติดต่อกันนานเกิน 7 วัน เพราะพบว่ามีการทำลายระบบประสาท ที่ควบคุมการบีบตัวของลำไส้ หรือทำให้ลำไส้ชินต่อยาและไม่ยอมทำงานตามธรรมชาติ
3.ยาระบายชนิดเป็นกรดหรือเกลือ เช่นมะขามเปียก ความเป็นกรดหรือเกลือจะทำให้ระดับความเป็นกรดด่างในทางเดินอาหารเปลี่ยนไป ร่างกายจะขับน้ำเข้ามาในทางเดินอาหารมากขึ้นเพื่อปรับสภาพกรดด่างจึงทำให้ระบายได้
มะขาม
ใช้มะขามเปียก 10-20 ฝัก (70-80 กรัม) จิ้มเกลือรับประทาน หรือดื่มน้ำมาก ๆ หรือทำให้เป็นน้ำมะขามดื่ม
ข้อควรระวัง
รับประทานมากไปอาจทำให้ท้องเสียได้
มะขามแขก
ใช้ใบ 2 กรัม หรือฝัก 10-15 ฝักขิงประมาณ 1 กรัม หรือกานพลู 1-2 ดอกต้มกับน้ำ 1 ถ้วยแก้ว 5 นาทีเติมเกลือเล็กน้อยรับประทานครั้งเดียว
มะละกอ
รับประทานเป็นผลไม้
แมงลัก
ใช้เม็ด ครึ่งถึง 1 ช้อนชาแช่น้ำให้พองแล้วรับประทานครั้งเดียวก่อนนอน
ข้อควรระวัง อย่ารับประทานมากเกินไปจะทำให้แน่นท้องได้

จากวารสาร ร่มโพธิ์แก้ว วัดสวนแก้ว ปีที่ 14 ฉบับที่ 84

 

Copy right @ 2013 by nsbest.co.th All rights reserved .

99/18 หมู่ 11 ซอยเสนานิคม 1 ถนนพหลโยธิน แขวงลาดพร้าว เขตลาดพร้าว กรุงเทพมหานคร

โทร 02-9423520-2 โทรสาร 02-5702569